Khí hậu Hà Tĩnh
Kẹp giữa dãy Trường Sơn phía tây và Biển Đông phía đông, lại bị dãy Hoành Sơn với Đèo Ngang chắn ngang ở phía nam, Hà Tĩnh hứng trọn những gì dữ dội nhất của thời tiết Bắc Trung Bộ: hè rát bỏng gió Lào, thu mưa như trút nước, đông lạnh ẩm kéo dài. Mỗi năm dải đất này nhận khoảng 3.034 mm mưa — thuộc nhóm cao nhất cả nước — và mùa mưa kéo rất dài, gần như từ tháng 4 vắt sang tận tháng 1 năm sau.
Gió Lào thổi lửa từ Trường Sơn
Từ tháng 5 đến tháng 8, gió phơn tây nam vượt Trường Sơn đổ xuống, mất hết hơi ẩm và trở nên khô nóng hầm hập. Tháng 6 là đỉnh nóng, nhiệt độ cao nhất trung bình 34,9°C; những ngày gió Lào thổi mạnh, Hương Sơn, Đức Thọ hay thị xã Kỳ Anh có thể chạm 38–40°C, cây cỏ táp khô, đồng lạc đồng lúa ven sông La mất nước rất nhanh. Hồ Kẻ Gỗ dưới chân núi phía tây Cẩm Xuyên vì thế trở thành nguồn tưới sống còn cho cả vùng Thạch Hà, Cẩm Xuyên. Bù lại, đây là mùa đẹp nhất của biển Thiên Cầm, Xuân Thành, Xuân Hải: nắng ráo, biển lặng, chỉ cần tránh phơi mình giữa trưa.
Tháng 10 — cả tỉnh căng mình chống lũ
Hà Tĩnh là một trong những tâm mưa lớn nhất Việt Nam. Cuối thu, không khí lạnh tràn về gặp bão và dải hội tụ nhiệt đới, hơi ẩm từ biển bị bức tường Hoành Sơn chặn lại, trút hết xuống dải đất hẹp này. Riêng tháng 10, lượng mưa trung bình lên tới 915 mm với khoảng 23 ngày mưa — nghĩa là gần như ngày nào trời cũng mưa. Nước từ Ngàn Sâu, Ngàn Phố dồn về sông La rất nhanh, gây lũ lụt ở Hương Khê, Vũ Quang, Đức Thọ; vùng hạ du Cẩm Xuyên dễ ngập sâu mỗi khi hồ Kẻ Gỗ phải xả tràn. Tháng 9–11 cũng là cao điểm bão đổ bộ, ngư dân Cửa Sót, Cửa Nhượng thường kéo thuyền lên bờ chạy bão từ sớm.
Đông rét mưa phùn, xuân nồm ẩm
Gió mùa Đông Bắc về từ khoảng tháng 12 khiến trời chuyển rét; tháng 1 lạnh nhất, nhiệt độ thấp nhất trung bình 15,7°C, có đợt rét đậm xuống dưới 10°C ở vùng núi Hương Khê, Vũ Quang kèm sương mù dày trên đường Hồ Chí Minh. Trời âm u, mưa phùn rả rích nhiều ngày liền; sang tháng 2–3 lại thêm nồm ẩm, nền nhà "đổ mồ hôi". Đây là lúc đồng Can Lộc, Đức Thọ vào vụ đông xuân, còn bưởi Phúc Trạch ở Hương Khê bắt đầu ra hoa — gặp đợt rét kéo dài, tỷ lệ đậu quả có thể giảm hẳn.
Đi Hà Tĩnh mùa nào, mang gì
Tắm biển Thiên Cầm, Xuân Thành đẹp nhất từ tháng 4 đến đầu tháng 8; nhớ mang kem chống nắng và mũ rộng vành vì nắng mùa gió Lào rất gắt. Leo núi Hồng Lĩnh, viếng chùa Hương Tích hợp nhất vào tháng 2–4 khi trời mát, ít mưa lớn. Tháng 9–11 nên hạn chế các cung Hương Khê, Vũ Quang hay qua Đèo Ngang; theo dõi tin bão sát sao, đề phòng sạt lở và cầu tràn ngập nước. Mùa đông cần áo ấm, và luôn thủ sẵn áo mưa mỏng trong túi vì mưa phùn có thể kéo dài cả tuần.