Khí hậu Quảng Bình
Nơi Trường Sơn ép sát biển
Quảng Bình nằm trên đoạn hẹp nhất của dải đất miền Trung, chỗ dãy Trường Sơn gần như chạm ra tận Biển Đông. Thế đất "lưng tựa núi, mặt hướng biển" ấy tạo nên kiểu thời tiết tương phản gay gắt: mùa hè bị gió phơn tây nam nung khô, mùa thu đông lại hứng trọn bão và mưa lớn từ biển đổ vào. Trung bình mỗi năm nơi đây nhận khoảng 2.600 mm mưa, thuộc nhóm nhiều mưa của cả nước, nhưng phân bổ rất lệch: mùa mưa kéo dài từ khoảng tháng 7 đến tận tháng 2 năm sau, trong khi cuối xuân đầu hè trời khô hạn kéo dài, ao hồ vùng cát ven biển cạn trơ đáy.
Gió Lào và những ngày nắng như rang
Từ tháng 4 đến tháng 8 là mùa của gió Lào. Luồng gió vượt Trường Sơn qua các thung lũng Minh Hóa, Tuyên Hóa rồi tràn xuống đồng bằng sông Gianh, sông Nhật Lệ, mất hết hơi ẩm và trở nên khô rát. Tháng 6 nóng đỉnh điểm, nhiệt độ cao nhất trung bình lên tới 35,5°C; những ngày phơn mạnh trời gần như không gợn mây, đồng lúa Lệ Thủy nứt chân chim, rặng phi lao trên đồi cát Quang Phú xác xơ vì hanh. Bù lại, đây là lúc biển Nhật Lệ, Bảo Ninh, Đá Nhảy lặng và trong nhất, còn Phong Nha – Kẻ Bàng vào chính vụ khám phá: mực sông ngầm xuống thấp, các tour động Thiên Đường, hang Én, Sơn Đoòng đều chạy đều đặn.
Mưa bão dồn dập từ sông Gianh đến Kiến Giang
Sang tháng 9, thời tiết đảo chiều rất nhanh. Bão và áp thấp nhiệt đới từ Biển Đông thường nhắm thẳng vào đoạn bờ biển này, gặp không khí lạnh tăng cường là trút xuống những đợt mưa cực lớn. Tháng 10 là tháng mưa nhất trong năm: trung bình tới 814 mm với 27 ngày mưa, nghĩa là gần như ngày nào cũng ướt. Nước từ sườn đông Trường Sơn dồn về sông Gianh, Nhật Lệ, Kiến Giang rất nhanh; vùng trũng Lệ Thủy, Quảng Ninh dễ ngập sâu nhiều ngày, còn các xã miền núi Minh Hóa, Tuyên Hóa phải cảnh giác lũ quét, sạt lở đất. Từ tháng 12 đến tháng 2, gió mùa Đông Bắc tràn qua đèo Ngang mang theo mưa phùn và những ngày trời xám; tháng 1 lạnh nhất, nhiệt độ thấp nhất trung bình chỉ còn 17,8°C, đủ se lạnh để phải khoác thêm áo khi chạy xe dọc quốc lộ ven biển.
Kinh nghiệm theo mùa khi đến Quảng Bình
Tháng 3–5 là quãng dễ chịu nhất: trời khô, chưa quá nóng, hợp cả tắm biển lẫn trekking rừng Kẻ Bàng. Tháng 6–8 cần chống nắng kỹ và uống đủ nước vì gió Lào rất hanh; nên vào hang động giữa trưa, ra biển sáng sớm hoặc chiều muộn. Tháng 9–11 hạn chế lịch trình cứng, theo dõi sát tin bão, tuyệt đối không cắm trại ven suối trong Kẻ Bàng vì nước dâng nhanh bất ngờ. Tháng 12–2 mang áo khoác và áo mưa mỏng; biển động nên chuyển sang thăm hang khô, viếng Vũng Chùa – Đảo Yến và thưởng thức ẩm thực Đồng Hới.