Khí hậu Trà Vinh
Trà Vinh nằm gọn giữa hai dòng Cổ Chiên và sông Hậu, mở ra biển Đông qua cửa Cung Hầu và cửa Định An, với khoảng 65 km bờ biển chạy dọc vùng Duyên Hải. Thế đất hai sông ôm một dải giồng ấy cho tỉnh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo: nóng ẩm quanh năm nhưng hầu như lúc nào cũng có gió — gió sông, gió biển thay nhau thổi, nên cái nóng ở đây hiếm khi hầm hập như vùng sâu trong nội địa.
Mùa mưa: sáng nắng, chiều mưa
Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 theo gió mùa Tây Nam. Mưa ở Trà Vinh phần lớn là mưa dông buổi chiều: sáng trời trong, quá trưa mây đen kéo từ phía biển vào, trút xuống chừng một hai tiếng rồi tạnh. Tháng 9 là đỉnh mưa với khoảng 376 mm rải trên 29 ngày có mưa — nghĩa là gần như chiều nào cũng ướt áo; cả năm tỉnh nhận chừng 2.208 mm. Với dân đất giồng cát Cầu Ngang, Trà Cú, mưa xuống là mùa xuống giống đậu phộng, dưa hấu; còn các vườn dừa sáp, măng cụt, chôm chôm ở Cầu Kè và cù lao Tân Quy thì vào vụ trái rộ ngay giữa mùa mưa, khoảng tháng 5–7.
Gió chướng và mùa hạn mặn
Từ tháng 12, gió chướng — cách bà con gọi gió mùa Đông Bắc — bắt đầu thổi mạnh từ biển vào, mở màn mùa khô kéo dài tới tháng 4. Trời trong, nắng ráo, đêm tháng 1 dịu xuống quanh 23,3°C, dễ chịu nhất trong năm. Nhưng gió chướng cũng dồn nước mặn theo cửa Định An, Cung Hầu ngược lên sông Hậu và Cổ Chiên: từ khoảng tháng 2 đến tháng 4, ranh mặn lấn sâu vào nội đồng, nhà vườn Càng Long, Cầu Kè phải canh con nước, đóng cống trữ ngọt, trong khi vùng ven biển Duyên Hải, Cầu Ngang lại thuận vụ thả tôm sú, cua biển trên đất lúa – tôm. Tháng 4 là tháng nóng nhất, ban ngày trung bình 32,5°C, trước khi mưa chuyển mùa đổ xuống giải nhiệt.
Biển Ba Động và nhịp thời tiết ven bờ
Bãi Ba Động ở Trường Long Hòa mang hai gương mặt. Mùa gió chướng sóng lớn, cát bay rát chân — cũng là lúc hàng trụ điện gió Đông Hải ngoài khơi quay hết công suất. Sang khoảng tháng 4–6, khi gió đổi hướng, biển êm hẳn, hợp để tắm và ăn hải sản, dù nước vẫn ngầu phù sa cửa sông. Cuối mùa mưa, triều cường các con nước rằm và ba mươi âm lịch có thể gây ngập nhẹ vài tuyến trũng ven sông Long Bình giữa lòng thành phố Trà Vinh.
Đi Trà Vinh mùa nào, mang theo gì
Khoảng tháng 12–4 trời khô ráo, mát gió, hợp để viếng chùa Âng, chùa Hang, dạo Ao Bà Om dưới bóng sao dầu cổ thụ. Giữa tháng 10 âm lịch (thường rơi vào tháng 11 dương lịch) có lễ hội Ok Om Bok cúng trăng của đồng bào Khmer — lúc này trời còn sót mưa nhẹ, nên đem theo áo khoác mỏng. Mùa mưa muốn đi cù lao ăn trái cây thì xếp lịch buổi sáng, thủ sẵn áo mưa và tránh ra sông khi có dông; mùa khô nhớ kem chống nắng, nón rộng vành vì nắng trên giồng cát khá gắt.