Khí hậu Đắk Lắk
Nằm trọn trên cao nguyên đất đỏ bazan ở độ cao 400–500 m, Đắk Lắk mang kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên: quanh năm ôn hòa nhưng phân chia mùa mưa – mùa khô rạch ròi đến mức người Buôn Ma Thuột quen nhìn trời mà tính lịch tưới cà phê. Tổng lượng mưa cả năm khoảng 2.195 mm, gần như dồn hết vào nửa cuối năm, trong khi nửa đầu năm trời xanh, nắng vàng và gió lộng.
Sáu tháng mưa, sáu tháng nắng
Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11. Cao điểm là tháng 9, khi lượng mưa lên tới khoảng 467 mm và trời mưa tới 29 ngày trong tháng — mưa thường kéo về buổi chiều thành từng cơn dông lớn, sáng hôm sau lại hửng nắng. Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4, gió mùa Đông Bắc tràn qua cao nguyên cuốn theo bụi đỏ đặc trưng, độ ẩm tụt sâu. Tháng 4 nóng nhất với nhiệt độ ban ngày trung bình 33,8°C; ngược lại tháng 1 lạnh nhất, đêm xuống quanh 18,6°C, sáng sớm Buôn Ma Thuột hay có sương mù giăng trên các rẫy cà phê.
Mỗi góc cao nguyên một kiểu trời
Đắk Lắk rộng nên thời tiết không hề đồng nhất. Vùng trũng Ea Súp – Buôn Đôn phía tây thấp hơn hẳn, nóng và khô hạn nhất tỉnh, là nơi rừng khộp Yok Đôn rụng lá trơ cành suốt mùa khô. Phía đông, M'Drắk đón gió từ biển vượt đèo Phượng Hoàng nên mưa lệch hẳn về cuối năm theo kiểu Đông Trường Sơn, gió mạnh gần như quanh năm — vì thế nơi đây mọc lên những cánh đồng điện gió. Dãy Chư Yang Sin với đỉnh cao 2.442 m ở phía nam quanh năm mát lạnh, mây phủ, còn vùng trũng hồ Lắk – Krông Ana lại dễ ngập khi mưa lớn dồn dập tháng 9–10, nước sông Krông Ana dâng tràn cả cánh đồng lúa.
Nhịp thời tiết của xứ cà phê
Ở thủ phủ cà phê, thời tiết chính là mùa vụ. Ra Tết, sau những đợt tưới giữa mùa khô, hoa cà phê bung trắng khắp Cư M'gar, Krông Năng vào tháng 2–3. Những cơn mưa đầu mùa tháng 4–5 quyết định tỷ lệ đậu trái, còn vụ thu hoạch tháng 11–12 lại cần trời khô ráo để phơi nhân. Cuối mùa khô, tháng 3–4 là lúc căng thẳng nhất: suối cạn, nông dân thức đêm bơm nước từ sông Sêrêpốk, hồ Ea Kao để cứu rẫy. Sầu riêng Krông Pắc thì ngược lại, lớn trái nhờ chính những cơn mưa mùa hè.
Đi Đắk Lắk mùa nào, chuẩn bị gì
Tháng 12–3 là quãng đẹp nhất: trời khô, nắng dịu, đúng dịp hoa cà phê nở và mùa lễ hội cồng chiêng. Đêm cao nguyên se lạnh nên mang theo áo khoác nhẹ; ban ngày nắng gắt, tia UV cao, cần mũ và kem chống nắng, thêm khẩu trang vì bụi đỏ mùa khô. Muốn ngắm thác Dray Nur, Dray Sáp trên sông Sêrêpốk gầm vang đúng chất Tây Nguyên thì đi cuối mùa mưa tháng 9–11, nhưng nhớ né các cơn dông chiều, cẩn thận đường đất trơn trượt và tuyệt đối không tắm suối khi thấy nước đục dâng nhanh — lũ từ thượng nguồn có thể đổ về không báo trước.