Khí hậu Gia Lai
Trải rộng từ cao nguyên Pleiku ở độ cao 700–800 m xuống các thung lũng An Khê, Ayun Pa dọc sông Ba, Gia Lai mang khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên điển hình: không có mùa đông rét buốt, chẳng có nắng nóng ngột ngạt kéo dài, nhưng hai mùa mưa – khô tương phản đến mức người bản địa quen tính thời gian theo "mùa mưa xuống" và "mùa gió về".
Nhịp hai mùa trên đất bazan
Cả năm Gia Lai nhận khoảng 1.867 mm mưa, dồn gần hết vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10. Tháng 4 là tháng nóng nhất với nhiệt độ cao nhất trung bình 31,5°C, còn tháng 1 lạnh nhất khi đêm hạ xuống quanh 16,3°C. Biên độ nhiệt ngày – đêm rất lớn là nét đặc trưng: trưa nắng ấm mặc áo cộc tay, tối dạo quanh Biển Hồ hay ngã ba Hàm Rồng đã phải khoác thêm áo. Vùng núi cao Kbang, Kon Ka Kinh mát và ẩm hơn hẳn, trong khi thung lũng Ayun Pa thấp trũng, kín gió lại thường nóng hơn Pleiku vài độ.
Mùa mưa: dông chiều và tháng 9 sũng nước
Từ tháng 5, gió mùa Tây Nam vượt dãy Trường Sơn mang hơi ẩm phủ lên cao nguyên. Mưa Gia Lai phần lớn là mưa rào kèm dông vào buổi chiều và chập tối, buổi sáng vẫn thường hửng nắng. Cao điểm rơi vào tháng 9 với khoảng 394 mm và tới 29 ngày có mưa — gần như ngày nào cũng ướt. Đây là lúc sông Ba, sông Ayun đầy nước, các vùng trũng ven sông ở Ayun Pa, Ia Pa dễ ngập cục bộ và tiềm ẩn lũ quét sau những trận mưa lớn thượng nguồn; đường đất đỏ vào Kbang hay vườn quốc gia Kon Ka Kinh lầy trơn khó đi. Bù lại, mưa nuôi những vườn cà phê, hồ tiêu Chư Sê, cánh đồng lúa Phú Thiện, và khiến thác Phú Cường tuôn dữ dội đẹp nhất năm.
Mùa khô: nắng vàng, gió lộng và bụi đỏ
Sang tháng 11, mưa dứt hẳn, gió mùa Đông Bắc tràn về, cao nguyên bước vào chuỗi ngày trời xanh ngắt. Sáng sớm sương giăng trên mặt Biển Hồ và các đồi chè, trưa nắng hanh, độ ẩm tụt thấp, gió thổi lồng lộng cuốn bụi đỏ bazan — dân Pleiku hay gọi vui là "mùa gió bụi". Đêm tháng 12, tháng 1 se lạnh rõ rệt. Đây cũng là mùa dã quỳ nở vàng rực quanh miệng núi lửa Chư Đang Ya và mùa thu hoạch cà phê rộn ràng nhất. Đến tháng 3–4, nắng gắt dần, hồ đập vơi nước, vùng đông nam như Krông Pa thường đối mặt hạn hán, nhà vườn phải chạy nước tưới cà phê ngày đêm.
Kinh nghiệm theo mùa
- Tháng 11–3 là quãng đẹp nhất để du lịch: trời khô, nắng dịu, tiện leo Chư Đang Ya, cắm trại ven Biển Hồ; nhớ mang áo ấm mỏng cho buổi tối.
- Mùa mưa vẫn đi chơi được nếu xếp lịch tham quan buổi sáng, mang áo mưa và giày bám tốt; tránh vào rừng sâu hay vượt ngầm tràn khi trời dông lớn.
- Nắng cao nguyên có tia UV mạnh dù không khí mát — kem chống nắng và kính râm cần thiết quanh năm.
- Cuối mùa khô không khí rất hanh, nên uống đủ nước và mang theo dưỡng ẩm cho da, môi.