Khí hậu Quảng Nam
Quảng Nam trải từ dải cát ven biển Hội An, Tam Kỳ lên tới khối núi Ngọc Linh cao gần 2.600 m ở phía tây, nên cùng một buổi chiều, Điện Bàn có thể nắng chang chang trong khi Trà My mưa mù mịt. Mỗi năm cả tỉnh hứng trung bình khoảng 3.321 mm mưa — thuộc hàng nhiều nhất cả nước — nhưng phần lớn dồn vào mấy tháng cuối năm, tạo nên hai nửa mùa tương phản rõ rệt.
Mùa nắng và những đợt phơn rang đồng bằng
Từ khoảng tháng 2 đến tháng 8, trời Quảng Nam khô ráo dần và nóng lên nhanh. Tháng 6 là đỉnh điểm với nhiệt độ cao nhất trung bình 35,4°C; những ngày gió phơn Tây Nam (dân quen gọi gió Lào) vượt Trường Sơn tràn xuống, không khí ở Đại Lộc, Duy Xuyên, Điện Bàn khô rát như rang. Cuối mùa khô, mặn theo triều lấn sâu vào sông Vĩnh Điện, khiến vùng rau Trà Quế và nguồn nước sinh hoạt của Hội An nhiều phen chật vật. Bù lại, biển êm ả suốt mùa: Cửa Đại, An Bàng, Tam Thanh, Bãi Rạng đông khách, tàu ra Cù Lao Chàm chạy đều đặn, nước trong nhìn rõ san hô.
Mùa mưa: lũ sông Thu Bồn và bão từ Biển Đông
Mưa nhích lên từ tháng 7 và kéo dài lai rai tới tận tháng 2 năm sau, nhưng dữ dội nhất là tháng 10: trung bình tới 782 mm trút xuống trong khoảng 28 ngày mưa, gần như không có ngày khô. Đây cũng là cao điểm bão và áp thấp nhiệt đới đổ bộ; nước từ thượng nguồn Vu Gia – Thu Bồn ào về hạ du, phố cổ Hội An ngập, dân chèo ghe ngay trên đường Bạch Đằng, còn bờ biển Cửa Đại lại thêm một mùa sạt lở. Cuối năm, gió mùa Đông Bắc tràn về gây mưa dầm rả rích, biển động kéo dài, tuyến tàu ra đảo thường xuyên phải tạm dừng.
Miền núi phía tây: rốn mưa, lũ quét và cái se lạnh vùng cao
Vùng núi Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang thuộc nhóm mưa nhiều bậc nhất nước; mưa lớn kéo dài dễ sinh lũ quét, sạt lở đất, chia cắt những cung đường như đèo Lò Xo trên đường Hồ Chí Minh. Mùa đông ở đồng bằng khá dễ chịu — tháng 1 lạnh nhất cũng chỉ xuống quanh 19,1°C về đêm — nhưng ở vùng cao trên nghìn mét, đêm rét kèm sương mù dày đặc. Chính khí hậu mát ẩm quanh năm dưới tán rừng già ấy nuôi những vườn sâm Ngọc Linh trên sườn Nam Trà My và các đồi quế Trà My thơm nức tiếng.
Kinh nghiệm theo mùa cho người đi Quảng Nam
Đẹp nhất là tháng 2–5: trời ráo, nắng dịu, biển lặng, hợp cả dạo phố cổ, đạp xe ra làng rau Trà Quế lẫn thăm tháp Mỹ Sơn. Tháng 6–8 nắng gắt, nên tắm biển sáng sớm hoặc xế chiều, đội mũ rộng vành, uống đủ nước và đặt tàu ra Cù Lao Chàm sớm vì đúng mùa cao điểm. Từ tháng 9 đến tháng 12, luôn thủ sẵn áo mưa, theo dõi tin bão trước khi chốt lịch trình và tránh các cung đường núi khi mưa lớn kéo dài. Lên Tây Giang, Nam Trà My dịp cuối năm nhớ mang áo khoác ấm — vùng cao có khi lạnh như một mùa khác hẳn phố biển.