Khí hậu Lào Cai
Ít nơi nào ở Việt Nam mà chỉ vượt một con đèo, người ta đã bước sang một kiểu thời tiết khác như Lào Cai. Dưới thung lũng nơi sông Hồng gặp sông Nậm Thi, thành phố nóng ẩm chẳng kém vùng trung du; ngược đèo lên Sa Pa bên sườn Hoàng Liên Sơn, không khí đã mang hơi hướng ôn đới, mát lạnh và mù sương gần như quanh năm. Độ cao — từ chưa đầy 100m ven sông lên tới 3.143m trên đỉnh Fansipan — chính là thứ nhào nặn nên mọi sắc thái khí hậu của vùng đất này.
Nóng dưới thung lũng, mát trên rẻo cao
Ở vùng thấp, tháng 6 là đỉnh điểm mùa nóng với mức cao nhất trung bình 32,3°C; gặp hôm có gió Ô Quý Hồ — luồng gió khô nóng kiểu phơn thổi từ dãy Hoàng Liên tràn xuống — thung lũng sông Hồng còn hầm hập hơn nữa. Cùng lúc ấy, Sa Pa ở độ cao trên 1.500m vẫn dịu mát, chênh với thành phố tới 8–10°C, nên mùa hè cũng là mùa người dưới xuôi ùn ùn lên núi trốn nóng, dạo thung lũng Mường Hoa hay săn mây trên đèo Ô Quy Hồ.
Mưa núi và nỗi lo lũ quét
Mỗi năm Lào Cai hứng khoảng 2.765mm mưa, rải gần như suốt từ tháng 1 đến tháng 10 và dồn dập nhất vào tháng 8 — riêng tháng này đã chừng 425mm với tới 26 ngày có mưa. Mưa lớn trút xuống địa hình dốc đứng khiến lũ quét, sạt lở đất thành nỗi lo thường trực ở Bát Xát, Mường Khương, Si Ma Cai; các cung đường lên Y Tý hay qua đèo Ô Quy Hồ có thể ách tắc sau một trận mưa đêm. Bù lại, chính nguồn nước dồi dào ấy nuôi ruộng bậc thang Mường Hoa, nương thảo quả dưới tán rừng già Hoàng Liên và những trại cá hồi, cá tầm nước lạnh ở Sa Pa.
Mùa đông của sương muối và băng giá
Khi gió mùa Đông Bắc tràn về, tháng 1 ở vùng thấp mức thấp nhất trung bình chỉ còn 11,9°C, trời âm u kèm mưa phùn, sương mù giăng dày trên các cung đèo. Trên rẻo cao mới thật sự khắc nghiệt: vào những đợt rét đậm rét hại, Sa Pa, Y Tý và đỉnh Fansipan có năm xuống dưới 0°C, xuất hiện sương muối, băng giá, thảng hoặc cả mưa tuyết. Người vùng cao khi ấy lo che chắn chuồng trại, đưa trâu bò xuống vùng thấp tránh rét; du khách thì ngược lại, nườm nượp ngược núi mong một lần chạm tay vào băng tuyết.
Đi Lào Cai mùa nào, chuẩn bị gì
- Tháng 9 đến giữa tháng 10: lúa chín vàng rực Mường Hoa, Y Tý, trời hanh ráo — thời điểm đẹp nhất trong năm để trekking và chụp ruộng bậc thang.
- Tháng 2–3: hoa mận, hoa lê nở trắng cao nguyên Bắc Hà, tiết trời se lạnh, hợp với người thích du xuân và đi chợ phiên.
- Tháng 5–8: cao điểm mưa lũ, nên xem dự báo trước khi chạy xe máy đường đèo và tuyệt đối tránh qua ngầm tràn lúc nước dâng.
- Mùa đông: lên Sa Pa, Y Tý nhớ mang đủ áo ấm, găng tay và giày chống trơn; dưới thành phố Lào Cai thường chỉ cần áo khoác nhẹ.