Khí hậu Thái Bình
Đồng bằng mở thẳng ra vịnh Bắc Bộ
Thái Bình là dải đồng bằng phù sa gần như phẳng tuyệt đối, được sông Hồng, sông Luộc và sông Hóa bao quanh, còn sông Trà Lý chảy vắt qua giữa tỉnh trước khi đổ ra biển. Không có ngọn núi nào che chắn, hơn 50 km bờ biển từ Thụy Trường xuống Cồn Vành mở thẳng ra vịnh Bắc Bộ, nên thời tiết ở đây gần như nguyên bản theo từng đợt gió mùa: mùa đông đón trọn gió Đông Bắc tràn qua đồng trống, mùa hè hút gió nồm nam ẩm từ biển vào. Tổng lượng mưa cả năm khoảng 1.955 mm, dồn phần lớn vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 — đúng nhịp hai vụ lúa của vùng đất vẫn được gọi là quê lúa.
Mùa hè: oi nồng, dông chiều và bão từ biển
Tháng 6 là tháng nóng nhất, nhiệt độ cao nhất trung bình khoảng 33,6°C. Cái nóng ở đây không gay gắt kiểu gió Lào miền Trung mà oi nồng do hơi ẩm biển, người làm đồng thường tranh thủ ra ruộng từ mờ sáng. Chiều muộn hay có dông kèm lốc xoáy cục bộ và sét ở vùng đồng trống ven đê. Đáng ngại nhất là bão: từ tháng 7 đến tháng 9, các cơn bão trên vịnh Bắc Bộ nhiều lần hướng thẳng vào đoạn bờ biển giữa cửa Ba Lạt và cửa Diêm Điền, gây nước dâng, sóng lớn uy hiếp tuyến đê biển Tiền Hải – Thái Thụy và các bãi ngao ngoài cửa Lân, cửa Trà Lý. Tháng 9 vì thế thành tháng mưa nhiều nhất năm, trung bình tới 450 mm với khoảng 25 ngày có mưa — gần như ngày nào cũng ướt. Rừng ngập mặn Thụy Trường và cồn Đen là lá chắn sóng tự nhiên quý giá của dải bờ này.
Mùa đông: gió bấc, mưa phùn và tiết nồm
Từ tháng 11, gió mùa Đông Bắc tràn về, trời hanh khô rồi chuyển rét. Tháng 1 lạnh nhất, nhiệt độ thấp nhất trung bình khoảng 14,9°C, nhưng những đợt rét đậm kèm gió bấc thổi qua đồng trống và ven đê biển khiến cảm giác buốt hơn hẳn con số. Cuối đông sang xuân, mưa phùn kéo dài lê thê, kèm tiết nồm ẩm tháng 2–4: nền nhà đổ mồ hôi, quần áo phơi mãi không khô. Bù lại, mưa phùn giữ ẩm cho mạ xuân bén rễ, còn diêm dân Thụy Hải, Diêm Điền phải chờ nắng hè mới vào chính vụ muối.
Kinh nghiệm theo mùa
Muốn tắm biển Đồng Châu, Cồn Vành hay cắm trại ở cồn Đen, đẹp nhất là tháng 5–6 khi biển êm, trước cao điểm bão; đi trong tháng 7–9 nhất thiết phải theo dõi tin bão và lịch triều. Mùa thu tháng 10–11 trời hanh vàng, rất hợp về hội chùa Keo; đầu xuân trẩy hội đền Trần ở Hưng Hà nên mang áo ấm và áo mưa mỏng vì dễ gặp mưa phùn gió bấc. Mùa hè chỉ cần đồ nhẹ, chống nắng nhưng nhớ mang ô cho dông chiều; mùa nồm nên chọn quần áo nhanh khô và hạn chế trải đệm sát nền nhà.