Khí hậu Quảng Ninh
Nằm ở cửa ngõ Đông Bắc, Quảng Ninh gần như luôn là dải đất liền đầu tiên đón những đợt gió mùa Đông Bắc tràn xuống từ lục địa, trong khi bờ biển dài mở ra Vịnh Bắc Bộ lại hứng trọn hơi ẩm và bão từ khơi xa. Kết quả là kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh rõ rệt: tháng 7 nóng nhất với nhiệt độ cao trung bình khoảng 30,7°C, tháng 1 lạnh nhất, đêm ven biển xuống quanh 13,5°C, vùng núi còn thấp hơn nhiều.
Biển, núi và những sắc thái trong cùng một tỉnh
Ít nơi nào địa hình kéo khí hậu ra nhiều cung bậc như Quảng Ninh. Dải ven biển từ Quảng Yên qua Hạ Long, Cẩm Phả ra tới Móng Cái được biển điều hòa nên hè bớt gay gắt, đông đỡ buốt. Ngược lại, vùng núi Bình Liêu, Ba Chẽ nằm sâu trong cánh cung Đông Triều, mùa đông rét đậm kéo dài, có năm sương muối phủ trắng các sườn Cao Xiêm, Cao Ly. Chùa Đồng trên đỉnh Yên Tử cao hơn 1.000 m quanh năm chìm trong mây, lạnh hơn hẳn Uông Bí dưới chân núi.
Mùa hè: mưa xối xả và tâm điểm đường đi của bão
Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, gom phần lớn tổng lượng mưa khoảng 1.857 mm mỗi năm. Tháng 8 là đỉnh điểm với chừng 406 mm trải trên 26 ngày mưa — gần như ngày nào cũng có mưa rào hoặc dông. Đây đồng thời là mùa bão: Quảng Ninh thuộc nhóm địa phương hứng bão đổ bộ trực tiếp nhiều nhất miền Bắc, gần đây nhất là bão Yagi tháng 9/2024 quét qua Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn. Trước mỗi cơn bão, tàu du lịch trên vịnh Hạ Long và tàu ra Cô Tô, Quan Lạn bị cấm biển; mưa lớn dễ gây ngập cục bộ ở Hạ Long, Uông Bí và sạt lở ở các khu đồi, bãi thải mỏ quanh Cẩm Phả.
Mùa đông: gió bấc, mưa phùn và những ngày nồm
Từ tháng 11 đến tháng 3, gió mùa Đông Bắc tràn về từng đợt, đầu mùa hanh khô, sau Tết chuyển dần sang mưa phùn giăng kín mặt vịnh. Gió bấc thổi qua biển khiến cái rét ở Bãi Cháy, Tuần Châu buốt hơn con số trên nhiệt kế. Cuối đông đầu xuân là mùa nồm ẩm, sàn nhà "đổ mồ hôi", quần áo phơi mãi không khô — cũng đúng lúc dòng người hành hương lên Yên Tử trong màn mưa bụi. Nhà nông lúc này phải giữ ấm mạ xuân ở Quảng Yên, che chắn vườn na dai Đông Triều, trông chừng bãi nuôi hàu, tôm ở Vân Đồn, Đầm Hà trước các đợt rét hại.
Đi Quảng Ninh mùa nào, chuẩn bị gì
Tháng 3–5 và tháng 10–11 dễ chịu nhất: vịnh lặng sóng, trời trong, hợp du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long, Bái Tử Long và trekking "sống lưng khủng long" Bình Liêu mùa cỏ lau. Tắm biển Trà Cổ, Minh Châu, Cô Tô đẹp nhất tháng 5–8 nhưng phải canh lịch bão, nên có phương án dự phòng nếu tàu ra đảo bị hoãn. Mùa hè nên thủ sẵn áo mưa mỏng, kem chống nắng; mùa đông ra đảo hay lên Yên Tử cần áo gió dày, khăn ấm vì gió biển và mây núi khiến cảm giác lạnh sâu hơn nhiệt độ thực.